آخرین اخبار

جمعه, 2018/01/19 - 21:08
یادداشت
حجت الاسلام زمان پور:
تاریخ شهادت امام حسن مجتبی (ع)
نقل هایی برای تعیین تاریخ شهادت امام حسن مجتبی(ع) وجود دارد.

 

 

 

یکی از موضوعاتی که از دیر باز در جوامع بشری مطرح بوده، تعیین تاریخ دقیق تولد و وفات افراد مشهور و نامی بوده است.متاسفانه به علت کمبود منابع تاریخی و بعضا نقلهای متعارض، زمان دقیقی از وقایع تاریخی موجود نمی باشد، و این مساله در برخی موارد مشکلاتی را به همراه داشته است.

تاریخ زندگانی حضرات معصومین هم از این مساله مستثنی نمی باشد.

در این نوشتار به بررسی تاریخهای ذکر شده برای شهادت امام حسن مجتبی ع می پردازیم واشاره ای هم  به شبهات پیرامون این بحث خواهیم کرد.

در کتب تاریخی و روایی برای زمان شهادت امام حسن مجتبی ع دو تاریخ ذکر شده است، یک: 28 صفر که مصادف با وفات پیامبر ص می باشد و دیگری 7 صفر که با تولد امام کاظم ع همزمانی دارد، همین هم زمانی تاریخی بین شهادت و تولد دو امام همام باعث بروز مشکل شده است چراکه شیعیان نمی دانند در این تاریخ بنابر سفارش معصومین که فرموده اند در شادی ما شاد باشید و در عزای ما محزون باشید[1] چه سیره ای را باید در پیش بگیرند.

بررسی تاریخ هفت صفر؛

باید گفت تا قرن هشتم وقبل از زمان شهید اول[2] که در کتابش[3] به این تاریخ اشاره می کند، در هیچ جایی صحبت از این تاریخ برای روز شهادت امام حسن مجتبی نبوده است، اما بعد از این زمان کم کم در بین علما [4]این نظر جا باز کرده به طوری که امروزه به غیر از ایران تقریبا سراسر جهان تشیع در این تاریخ برای امام دوم عزاداری می کنند.

اما علت اینکه چرا این قول به سرعت در بین علما مورد تایید قرار گرفت، باید گفت توصیه به عزاداری در کل ماه محرم و صفر و ترجیح عزا در صورت تعارض عزا با تولد دو دلیل عمده این مساله می تواند باشد.

 

بررسی تاریخ28 صفر؛

برخلاف عده ای که فکر کرده اند تاریخ 28 صفر به عنوان روز شهادت امام حسن مجتبی ع از نظر تاریخی ضعیف است، باید گفت اکثر بزرگان حدیث و متقدمین همانند شیخ کلینی[5]، شیخ مفید،[6] شیخ طوسی[7]، و..[8].در کتابهایشان این تاریخ را نقل کرده و آنرا تایید کرده اند، بنابراین شکی نیست که این تاریخ به هیچ عنوان ساختگی نیست و از نظر تاریخی و روایی مستند است.   

علت توجه به تاریخ 28 صفر در برخی از ادوار تاریخ؛

باید گفت برای این موضوع عوامل مختلفی ذکر شده است که به اختصار به نمونه هایی اشاره خواهیم کرد:

1ـ باید دانست پیش از آنکه شهید اول تاریخ 7 صفر را نقل کنند مردم تا هشت قرن برای امام دوم شیعیان در 28 صفر عزاداری می کردنند، بنابراین این قدمت و سابقه خود عامل مهمی برای این موضوع می تواند باشد.

2ـ بعد از قوت گرفتن تاریخ 7 صفر، دولت صفویه با مشورت علما تصمیم گرفت برای باشکوه برگزار کردن عزاداری معصومین، در آخر صفر با سیاه پوش کردن معابر و تعطیلی بازار، عزاداری پیامبر ص امام حسن ع و امام رضا ع را در یک تاریخ هماهنگ و مستند برگزار کند تا هم عزاداری خوب و در شان برگزار شود و هم از تعطیلی چند باره جلوگیری شود.

برخی معتقدند ناصر الدین قاجار بخاطر اینکه بتواند جشن تولد خود را که در تاریخ 6 صفر بوده برگزار کند، عزاداری امام را به این تاریخ منتقل کرده است تامانعی برای برگزاری جشن تولدش نداشته باشد.[9]

3ـ نقل تاریخ تولد امام کاظم ع در این زمان باعث شد تا تاریخ 7 صفر به عنوان تاریخ تولد این امام ثبت شود، و از آنجایی که تاریخ دیگری برای عزاداری کردن وجود داشت که همان 28 صفر بود، همان تاریخ برای شهادت این امام بزرگوار ثبت شد.

4ـ عده ای اینکار (7صفر تولد امام کاظم ع) را هم توطئه شاه در مقابل مرجعیت می دانند چراکه آقای بروجردی 7صفر برای امام دوم عزاداری می کرد، شاه بعد از فوت ایشان این روز را در تقویم به عنوان روز تولد ثبت کرد و به این شکل جسارت خود را به مرجعیت نشان داد.[10]  

جمع بندی و نتیجه پایانی:

از آنجا که هر دو تاریخ در کتب روایی و تاریخی ثبت شده است و مورد تایید علما می باشد، می توان بین این دو قول بدین شکل جمع کرد که علاوه بر تاریخ 28 صفر که به همراه پیامبر ص برای سبط اکبر ایشان هم عزاداری می شود، در تاریخ 7صفر هم اختصاصی برای این امام عزیز مجلس عزا برقرار شود،این کار هم با سیره و فتوای علما سازگاری دارد که امر فرموده اند که در این تاریخ عزای کریم اهل بیت برگزار شود،هم با جمعیت تشیع جهان که تقریبا همه آنها در این تاریخ برای امام حسن مجتبی ع عزاداری می کنندهم نوا خواهیم شد، و هم حرمت ماه صفر را نگه خواهیم داشت که ماه عزا و ماتم اهل بیت است.

تنها نکته ای که باقی می ماند تاریخ تولد امام کاظم ع است که در کتب روایی دسته اول تاریخ تولد ایشان7 صفر ذکر نشده بلکه تنها به سال تولد ایشان اشاره شده است،[11] و آنچه از روایت مرحوم کلینی[12] بر می آید و شواهد تاریخی آنرا یاری می کند باید تولد امام کاظم ع در 17 تا 27 ذی الحجه اتفاق افتاده باشد، بنابراین می توان یکی از این روزها را به نام تولد این امام عزیز نام گذاری کرد و در آن به جشن و سرور پرداخت.

کوتاه سخن اینکه 7صفر و 28 صفردر هر دو روز با نام امام حسن مجتبی ع به سینه میزنیم و در مصیبت ایشان اشک میریزیم.

 

 


[1] ترجمه میزان الحکمه ج6 ص109

[2] برخی مستند کلام شهید اول در نقل این تاریخ را کتاب تثبیت الامامه یحیی بن الحسین بن قاسم الرسی زیدی ها می دانند.

[3] دروس ج2ص10

[4]  کفعمی .مصباح بلد الامین ج2ص596 فصل42. و شیخ بهایی. توضیح المقاصد ص6 و بسیاری از متاخرین مثل صاحب جواهر، محدث قمی و...

[5] اصول کافی.ج1 ص461

[6] مسارالشیعه ص46

[7] مصباح المتهجد ص791

[8] روضه الواعضین ص169

[9] به نقل از ایت الله مجتهدی 

[10] آیت الله غروی عضو شورای عالی حوزه های علمیه

[11] کتاب بحر الانساب در قرن دهم تاریخ 7 صفر را به سال 128 اضافه کرده است

[12] اصول کافی ج2ص30ح 1130بی بصیر می گوید در برگشتن از مکه در شهرک ابواءمادر امام کاظم ایشان را به دنیا آوردند

نظرات

از مطالب مفید شما ممنونانشاالله موفق باشید...

صفحات

ارسال نظر

لطفا جهت تسهیل ارتباط خود با مرات نیوز، در هنگام ارسال پیام این نکات را در نظر داشته باشید

1.ارسال پیام های توهین آمیز به هر شکل و با هر ادبیاتی با اخلاق و منش اسلامی ،ایرانی ما در تناقض است لذا از ارسال اینگونه پیام ها جدا خودداری فرمایید.

2.از تایپ جملات فارسی با حروف انگلیسی خودداری کنید.

3.از ارسال پیام های تکراری که دیگر مخاطبان آن را ارسال کرده اند خودداری کنید.

Image CAPTCHA
لطفا اعداد موجود در عکس را در این کادر وارد نمایید.