آخرین اخبار

شنبه, 1396/01/05 - 10:25

آخرین اخبار

پربازدیدترین ها

یادداشت
یادداشت/حسن یعقوبی
ایمان حقیقی در نگاه مولانا
صدق و نيّت، اساسي‌ترين ملاك ايمان در نظر مولاناست، اما چون اين دو، امريدروني است، نمي‌توان دانست كه كسي داراي چنين صدقي هست يا خير.

 

 

 

به گزارش خبرنگار ندای سرخه؛ دکتر یعقوبی در یادداشتی در خصوص روز بزرگداشت مولوی آورده است: در نظر مولانا ایمان مراتبی دارد و تنها بسنده کردن به لفظ ایمان و مؤمن، ارزش و اعتباری ندارد. آنکه تنها به لفظ مؤمن دل خوش کرده، طرفی نمی‌بندد، چرا که ایمان حقیقی بسیار فراتر از لفظ و قول است.

«ميم و واو و ميم و نون، تشريف نيست / لفظ مؤمن جز پي تعريف نيست»

مؤمن باید به نان و ترۀ ایمان لفظی قناعت نکند و نور ایمان را غذای جان خویش سازد.

«ذات ایمان، نعمت و لوتی است هول /  ای قناعت کرده از ایمان به قول

تا کی ای قانع به نان و گندنا /  با خود آ و نور ایمان کن غذا»

از دیدگاه مولانا ايمان بر دو قسم است: ايمان تقليدي و ايمان تحقيقي. مولوی می‌گوید که برای نیل به ایمان تحقیقی باید از ایمان تقلیدی عبور کرد و در پی نور حق و ایمان حقیقی بود.

«بلکه تقليـد است آن ايمان او /  روي ايمان را نديده جان او

چون ببيند نور حق ايمن شود /  ز اضطراب شک او ساکن شود»

از همین روی، مولانا معتقد است که مؤمن باید ایمان خویش را مدام تازه گرداند.

«تازه کن ایمان نه از گفت زبان /  ای هوا را تازه کرده در نهان»

صدق و نيّت، اساسي‌ترين ملاك ايمان در نظر مولاناست، اما چون اين دو، امري دروني است، نمي‌توان دانست كه كسي داراي چنين صدقي هست يا خير. بنابراین مولانا بيان مي‌كند كه حقيقت ايمان متضمن شهادت قولی و فعلی است. آنچه در حقيقت مبناي شريعت محسوب است و كلمه شهادت نام دارد بدون اين صدق مخلصانه تحقّق نمي‌پذيرد.

« فعل و قول آمد گواهان ضمير /  زين دو بر باطن تو استدلال گير»

به عقيده مولانا اين دو گواه (قول و فعل) نياز به تأییدکننده‌ای دارند. اين تزكيه و تأييد، توسط صدق انجام مي‌شود .

«قول و فعل بي تناقض بايدت /  تا قبول اندر زمان پيش آيدت»

از نگاه مولانا، ايمان در قول و عمل، شرط ايمان است و اين در صورت اعتقاد قلبي ظاهر خواهد شد .

«اين نماز و روزه و حج و جهاد /  هم گواهي دادن است از اعتقاد

اين زكات و هديه و ترك حسد  /  هم گواهي دادن است از سرّ خود

ذات ايمان نعمت و لوتي است هول /  اي قناعت كرده از ايمان به قول»

متصوفه، با تأكيد بر بعد باطني ايمان، با ايمان تقليدي كه پیروی كوركورانه است، مخالف بودند. آنان به نوع عالي‌تري از ايمان قائل بودند كه به واسطۀ كشف و شهود و رؤيت دل حاصل مي‌شود. تأكيد مولانا را بر بعد باطني ايمان و توجّه وي به ايمان متعالي، كه به واسطه كشف و شهود دل حاصل مي‌شود، در دفتر پنجم مثنوی، در حكايت «گبر زمان بایزید» به وضوح درمی‌یابیم.

«بود گبري در زمان بايزيد /  گفت او را يك مسلمان سعيد

كه چه باشد گر تو اسلام آوري /  تا بيابي صد نجات و سروري

گفت اين ايمان اگر هست اي مريد  /  آنك دارد شيخ عالم بايزيد

من ندارم طاقت آن، تاب آن  /  كان فزون آمد ز كوشش‌هاي جان

گرچه در ايمان و دين ناموقنم /  ليك در ايمان او بس مؤمنم

دارم ايمان كان ز جمله برتر است  /  بس لطيف و با فروغ و با فر است

مؤمنِ ايمان اويم در نهان  /  گرچه مُهرم هست محكم بر دهان

باز ايمان خود گر ايمان شماست  /  نه بدان ميلستم و نه مشتهاست

آنك صد ميلش سوي ايمان بود  / چون شما را ديد آن فاتر شود

زانك نامي بيند و معنيش ني / چون بيابان را مفازه گفتني

عشق او ز آورد ايمان بفسرد / چون به ايمان شما او بنگرد»

به عقيده اين گبر، بايزيد معناي حقيقي ايمان را دريافته، در حالی که مخاطب وي و افرادی نظير او، تنها نامي از ايمان شنيده‌اند و ظاهر آن را ديده‌اند، اما حقيقت ايمان را درك نكرده‌اند. گبر، ايمان ظاهري را عين كفر مي‌داند.

«مؤمن آن باشد كه اندر جزر و مد /  كافر از ايمان او حسرت خورد»

در نگاه مولانا براي رسيدن به ايمان حقيقي، تطهير باطن، رهايي از عادت و تقليد، پذيرش درد عشق و صيقل دل از تمام تعلّقات، ضروري است .

«هر كسي اندازه روشن دلي /  غيب را بيند به قدر صيقلي

هر كه صيقل بيش كرد او بيش ديد /  بيشتر آمد بر او صورت پديد»

انتها پیام/

ارسال نظر

لطفا جهت تسهیل ارتباط خود با مرات نیوز، در هنگام ارسال پیام این نکات را در نظر داشته باشید

1.ارسال پیام های توهین آمیز به هر شکل و با هر ادبیاتی با اخلاق و منش اسلامی ،ایرانی ما در تناقض است لذا از ارسال اینگونه پیام ها جدا خودداری فرمایید.

2.از تایپ جملات فارسی با حروف انگلیسی خودداری کنید.

3.از ارسال پیام های تکراری که دیگر مخاطبان آن را ارسال کرده اند خودداری کنید.

Image CAPTCHA
لطفا اعداد موجود در عکس را در این کادر وارد نمایید.